68 Pułk Piechoty (II RP) 

68 Pułk Piechoty (II RP) – Wikipedia, wolna encyklopedia

68 Pułk Piechoty (II RP)

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, szukaj
Ujednoznacznienie Ten artykuł dotyczy 68 Pułku Piechoty (II RP). Zobacz też: 68 Pułk Piechoty – inne pułki piechoty z numerem 68.
68 Pułk Piechoty
68ppW.jpg
Historia
Państwo Polska II Rzeczpospolita
Sformowanie 1919
Rozformowanie 1939
Tradycje
Święto 16 sierpnia
Nadanie sztandaru 1919; 1928
Rodowód 1 Pułk Rezerwowy Strzelców Wielkopolskich
10 Pułk Strzelców Wielkopolskich
Tradycje jednostki kontynuuje lub kontynuowały 17 Brygada Zmechanizowana
Dowódcy
Ostatni płk dypl. Adolf Tytus Nykulak
Działania zbrojne
I wojna światowa, wojna polsko-bolszewicka, kampania wrześniowa
Organizacja
Dyslokacja Krotoszyn; Września[1]
Podporządkowanie 17 Wielkopolska Dywizja Piechoty
Rodzaj wojsk piechota

68 Pułk Piechoty (68 pp) – oddział piechoty Armii Wielkopolskiej i Wojska Polskiego II RP.

Spis treści

2 Organizacja pułku i działania wojenne w latach 1919-1920

21 stycznia 1919 w Poznaniu, w koszarach na Jeżycach rozpoczęto formowanie 1 Pułku Rezerwowego Strzelców Wielkopolskich. Pod tą nazwą brał udział w walkach powstańczych w ramach 3 Dywizji Strzelców Wielkopolskich.

4 lutego 1919 żołnierze pułku złożyli przysięgę i otrzymali chorągiew ufundowaną przez pp. Wadzyńskich.

9 marca 1919 z Poznania do Sądowej Wiszni wyjechała kompania chotnicza pod dowództwem ppor. Ciaciucha. Kompania wzięła udział w wojnie z Ukraińcami. 6 sierpnia 1919 powróciła do Wielkopolski i wcielona została do 9 Pułku Strzelców Wielkopolskich.

15 marca 1919 jednostka przemianowana została na 10 Pułk Strzelców Wielkopolskich. 5 maja 1919 wymaszerował na front wielkopolski. 22 czerwca 1919 pułk wyjechał koleją z Szubina do Bóbrki w Małopolsce Wschodniej. W nocy z 27 na 28 czerwca pułk rozpoczął natarcie na Brzeżany, które zajął 29 czerwca. 17 lipca oddział zajął Husiatyn i przedmoście na wschodnim brzegu Zbrucza. 19 września 1919 jednostka powróciła do Krotoszyna.

1 lutego 1920 jednostka otrzymała nazwę – 68 Pułk Piechoty. Jednocześnie 3 Dywizja Strzelców Wielkopolskich przemianowana została na 17 Wielkopolską Dywizji Piechoty. W składzie tej dywizji pułk pozostawał do 1939. Następnego dnia pułk wyjechał do Mołodeczna, na front litewsko-białoruski by wziąć udział w wojnie z bolszewikami.

16 sierpnia, na początku bitwy warszawskiej, pułk w ciężkich walkach zdobył Nasielsk. Dzień ten w późniejszych latach był dniem święta pułkowego. 18 grudnia 1920 pułk powrócił do Wielkopolski.

Za zasługi w walkach z lat 1919-1921 oficerom i żołnierzom pułku przyznano 17 krzyży Orderu Virtuti Militari i 99 Krzyży Walecznych.

2 Okres międzywojenny

W październiku 1921 jednostkę częściowo zdemobilizowano i przeniesiono na stałe do garnizonu we Wrześni (dwa bataliony; trzeci stacjonował od 1933 w Jarocinie). Podczas zamachu majowego w 1926 pułk opowiedział się po stronie rządowej i wziął udział w walkach.

28 maja 1928 we Wrześni Prezydent Prezydent RP Ignacy Mościcki wręczył pułkowi chorągiew, ufundowaną przez społeczeństwo powiatów wrzesińskiego, konińskiego, kolskiego i słupeckiego oraz miasta Wrześni. Na płatach chorągwi, wykonanej przez Zakład SS. Magdalenek w Warszawie, umieszczone zostały herby wymienionych miast powiatowych. Uroczystość wręczenia chorągwi połączona została z otwarciem "Domu Żołnierza", ofiarowanego przez hr. Ponińską.

W sierpniu 1939 pułk uczestniczył w manewrach 17 DP w rejonie Iwno-Kostrzyń. W nocy z 22 na 23 sierpnia wszystkie oddziały odwołano do garnizonów, a 24 sierpnia o godz. 4 do dywizji przyszedł rozkaz o rozpoczęciu mobilizacji.

2 Kampania wrześniowa 1939

Początkowo 68 pułk piechoty (bez II batalionu) wraz z II dywizjonem 17 Pułku Artylerii Lekkiej obsadził linię rzeczki Wrześnicy w rejonie Wrześni. Jednak już 1 września 1939 odszedł do miejscowości Staw-Wólka.

  • 2 i 3 września pułk przemieszcza się na linii Strzałkowo-Słupca-Ląd-Zagórów-Trabczyn i ostatecznie staje w lesie na zachód od Szetlewa
  • 4 i 5 września pułk zatrzymał się w miejscowości Dąbrowice-Częściowe. Jego batalion marszowy został zbombardowany we wsi Wilczna przez lotnictwo niemieckie. Poległo 26 żołnierzy. Następnie pułk odszedł nocnymi marszami w kierunku operacyjnym na Łęczycę.
  • W nocy z 8 na 9 września oddziały pułku doszły bez większych strat w rejon zgrupowania. Po południu pułk wszedł do walki wraz z innymi jednostkami Armii "Poznań" w rejonie Łęczyca-Piątek. Uderzenie gen. Kutrzeby na lewe skrzydło nacierającej * Armii niemieckiej kompletnie ją zaskoczyło i odrzuciło nieprzyjaciela. Wieczorem pułk zajął wyznaczoną mu jako kierunek natarcia Górę św. Małgorzaty.
  • 10 września pułk kontynuował pościg za nieprzyjacielem. Z marszu zajął Małachowice.
  • 11 września pułk poniósł znaczne straty w wyniku ponawiających się kontruderzeń niemieckich
  • W nocy z 12 na 13 września do pułku dociera rozkaz gen. Kutrzeby o przerwaniu natarcia i odejściu na północny brzeg Bzury, a stamtąd - w ogólnym kierunku operacyjnym na Warszawę.
  • W dniach 17 i 18 września pułk dostaje się w okrążenie w rejonie Puszczy Kampinoskiej i ponosi ciężkie straty, głównie od ognia artyleryjskiego i zmasowanych nalotów..
  • 23 września ocalałym elementom pułku (pod dowództwem mjr. Stanisława Culica) przebiły się do Warszawy i zostały włączone do broniących się tam jednostek. Pułk bronił stolicy aż do jej kapitulacji 28 września 1939.

Za bohaterskie czyny podczas w kampanii wrześniowej orderem Virtuti Militari zostało odznaczonych 15 żołnierzy pułku, a 60 otrzymało Krzyż Walecznych.

Doroczne święto Pułk obchodził 16 sierpnia, dla uczczenia bohaterskiego zdobycia Nasielska w 1920.

2 Strzelcy wrześnieńscy

Tablica w kościele garnizonowym w Londynie

Dowódcy pułku:

  • kpt. / ppłk Andrzej Kopa (21 I - 17 XII 1919)
  • płk Mieczysław Poniatowski (18 XII 1919 - 20 VI 1920)
  • kpt. / mjr Wincenty Nowaczyński (21 VI - 22 VII 1920)
  • ppłk piech. Juliusz Jan Prymus (p.o. od 23 VII 1920)
  • ppłk piech. Rudolf Franciszek Wydra (p.o. 1920)
  • por. Edward Banaszak (p.o. 1920)
  • mjr / płk Wincenty Nowaczyński (IX 1920 - XI 1927)
  • płk Tomasz Mazurkiewicz
  • płk dypl. Adolf Tytus Nykulak

Oficerowie pułku:

Obsada personalna pułku we wrześniu 1939

  • dowódca – płk dypl. Adolf Tytus Nykulak
  • dowódca I batalionu – mjr Stanisław Culic
  • dowódca II batalionu – ppłk Ignacy Pilwiński
  • dowódca III batalionu – mjr Wojciech Krajewski

Przypisy

  1. ↑ II batalion piechoty stacjonował w Jarocinie

2 Bibliografia

  • Kazimierz Plasota, Zarys historii wojennej 68-go Pułku Piechoty, Warszawa 1929.
  • Kazimierz Satora: Opowieści wrześniowych sztandarów. Warszawa: Instytut Wydawniczy Pax, 1990. ISBN 83-211-1104-1. 
  • Almanach oficerski, praca zbiorowa, Wojskowy Instytut Naukowo-Wydawniczy, Warszawa 1923.
  • Księga chwały piechoty, komitet redakcyjny pod przewodnictwem płk. dypl. Bolesława Prugara Ketlinga, Departament Piechoty MSWojsk, Warszawa 1937-1939. Reprint: Wydawnictwo Bellona Warszawa 1992
p • d • e
Piechota II RP
Dywizje piechoty

1 • 2 • 3 • 4 • 5 • 6 • 7 • 8 • 9 • 10 • 11 • 12 • 13 • 14 • 15 • 16 • 17 • 18 • 19 • 20 • 21G • 22G • 23 • 24 • 25 • 26 • 27 • 28 • 29 • 30 • 1 DLB • 2 DLB • 1 DSP • 4 DSP • 5 DSP • DOchotn.
Rezerwowe dywizje piechoty

33 • 35 • 36 • 38 • 39 • 41 • 44 • 45 • 48 • 50 • 55 • 60
Brygady piechoty

I • II • III • IV • V • VI • VII • VIII • IX • X • XI • XII • XIII • XIV • XV • XVI • XVII • XVIII • XIX • XX • XXI • XXII • XXIII • XXIV • XXV • XXVI • XXVII • XXVIII • XXIX • XXX • XXXI • XXXII • XXXIII • XXXIV • XXXV • XXXVI • XXXVII • XXXVIII • XXXIX • XL • I BRez. • VII BRez. • BSyb.
Pułki piechoty

1 • 2 • 3 • 4 • 5 • 6 • 7 • 8 • 9 • 10 • 11 • 12 • 13 • 14 • 15 • 16 • 17 • 18 • 19 • 20 • 21 • 22 • 23 • 24 • 25 • 26 • 27 • 28 • 29 • 30 • 31 • 32 • 33 • 34 • 35 • 36 • 37 • 38 • 39 • 40 • 41 • 42 • 43 • 44 • 45 • 46 • 47 • 48 • 49 • 50 • 51 • 52 • 53 • 54 • 55 • 56 • 57 • 58 • 59 • 60 • 61 • 62 • 63 • 64 • 65 • 66 • 67 • 68 • 69 • 70 • 71 • 72 • 73 • 74 • 75 • 76 • 77 • 78 • 79 • 80 • 81 • 82 • 83 • 84 • 85 • 86 • 1 psph • 2 psph • 3 psph • 4 psph • 5 psph • 6 psph • 1 mps • 2 mps
Rezerwowe pułki piechoty

93 • 94 • 95 • 96 • 97 • 98 • 114 • 115 • 116 • 133 • 134 • 135 • 144 • 145 • 146 • 154 • 155 • 156 • 159 • 163 • 164 • 165 • 178 • 179 • 180 • 182 • 183 • 184 • 201 • 202 • 203 • 204 • 205 • 206 • 207 • 208 • 209 • 210 • 216
Bataliony piechoty

bstoł. • 1 bs • 2 bs • 3 bs • b.ckm t. A • b. ckm t. B • 1 b.ckm • 2 b.ckm • bmor. • 1 mbs • 2 mbs
p • d • e
Broń piechoty Wojska Polskiego II RP
Indywidualna broń strzelecka
Zespołowa broń strzelecka
Granaty ręczne
Moździerze piechoty
81 mm moździerz wz. 1931 • 120 mm moździerz wz. 1940
Artyleria piechoty
Broń ochronna

Newsy

Piechota Wojska Polskiego 1918-1939 Autor: Zdzisław Jagiełło
Pierwsza na rynku polskim publikacja poświęcona miejscu piechoty w strukturze Wojska Polskiego. Przybliża rozwój organizacyjny tej formacji, system kształcenia kadr, proces szkolenia w oddziałach liniow

Jarhead. Żołnierz piechoty morskiej Autor: Anthony Swofford
Opowieść rozgrywa się podczas wojny w Zatoce Perskiej w od sierpnia 1990 do lutego 1991 roku. Jej bohaterami są żołnierze z plutonu piechoty morskiej, którzy konfrontują własne wyobrażenia o wojnie z ob

12 pułk piechoty Ziemi Wadowickiej 1775-1939 Autor: Andrzej Polak
Książka jest monografią 12 pp. Ujęto w niej dzieje pułku, od Regimentu pieszego XII (1775-1793), poprzez: 12 Pułk piechoty Księstwa Warszawskiego (1806-1813), Pułk 12 piechoty liniowej (1830-1831), aż do cz

17 pułk piechoty Autor:

36 pułk piechoty legii akademickiej Autor: Eugeniusz Walczak
Kolejny zeszyt z serii "Zarys historii wojennej pułków polskich w Kampanii Wrześniowej".

35 pułk piechoty Autor: Jerzy Kirszak

86 pułk piechoty Autor: Wojciech Markert



  • Kursy na prawo jazdy Rok rocznie rośnie liczba osĂłb zapisujących się na kursy prawo jazdy Częstochowa. Trudno się temu dziwić. Kursy prawo jazdy są obowiązkowe dla kaĹźdego, kto chce przystąpić do egzaminu na prawo jazdy. NaleĹźy jednak zauwaĹźyć, Ĺźe tylko niewielka liczba
  • Zwrot podatku z Anglii Oferujemy zwrot podatku z anglii. Obsługujemy teĹź tych klientĂłw, ktĂłrzy nie mają pozwolenia na pracę za granicą. Zatrudniamy grono wykwalifikowanych konsultantĂłw, jacy kaĹźdą sprawę traktują indywidualnie. MoĹźecie być pewni, Ĺźe wasz zwrot podatku z an
  • Zwrot podatku z Holandii Profesjonalnie rozliczamy zwrot podatku z Holandii. Oferujemy kompleksowe usługi począwszy od skompletowania dokumentĂłw niezbędnych do tego, aby rozliczyć zwrot podatku z Holandii, po przelanie odzyskanych pieniędzy na konto bankowe klienta. Do kaĹźde
  • Rozliczenie podatku z Irlandii Wykonujemy rozliczenie podatku z Irlandii. Dzięki nieustannie poszerzanej wiedzy oraz długoletniemu doświadczeniu moĹźemy zaoferować naszym klientom najwyĹźszy poziom obsługi. Zatrudniamy grupę wykwalifikowanych specjalistĂłw, ktĂłrzy kaĹźdą sprawę realiz
  • Prawo jazdy Właściwie dla kaĹźdego człowieka w dzisiejszych czasach prawo jazdy jest dosyć waĹźną sprawą. Prawo jazdy przydaje się zarĂłwno w codziennym Ĺźyciu, jak teĹź w sprawach zawodowych. Posiadając prawo jazdy oraz samochĂłd nie tylko jesteśmy mobilni i bardziej
  • Rozliczenie podatku z Anglii Zapewniamy bezpieczne i skuteczne rozliczenie podatku z anglii. Posiadamy grono wykwalifikowanych pracownikĂłw, ktĂłrzy rozliczają podatek z anglii w oparciu o aktualne przepisy prawa podatkowego. KaĹźdego klienta traktujemy indywidualnie i kaĹźdorazowo
  • Kursy na prawo jazdy Udając się na kursy prawo jazdy Ĺťarki naleĹźy odpowiednio zastanowić się nad wyborem odpowiedniego ośrodka szkoleniowego. NaleĹźy bowiem zwrĂłcić uwagę na fakt, Ĺźe szkoły przeprowadzające kursy prawo jazdy z reguły zatrudniają niedoświadczonych lub po p
  • Linie diagnostyczne Linie diagnostyczne stanowią niezwykle waĹźny element wyposaĹźenia kaĹźdego warsztatu samochodowego. Same linie diagnostyczne to nic innego, jak stanowisko służące do sprawdzania układu hamulcowego, zawieszenia oraz ustawienia kół pojazdu. Warto wiedzie
  • Usługi reklamowe Katowice Coraz więcej firm decydując się na promowanie swojego nowego produktu czy usługi korzysta z usług jakie świadczą profesjonalne agencje reklamowe. Usługi reklamowe Katowice zazwyczaj stają się miernikiem kaĹźdego towaru wprowadzanego na rynek. KaĹźda ag
  • Agencja reklamowa Katowice Ĺťeby zachęcić potencjalnych klientĂłw do dokonania zakupĂłw większa część przedsiębiorstw korzysta z atrakcyjnych form promowania swoich produktĂłw. Gwarancją odniesienia oczekiwanych rezultatĂłw jest przede wszystkim skorzystanie z profesjonalnych usług